Zagłada oddziału Mariana Borysa ,,Czarnego'' 11 listopada 1953 r.

Oddział ten był epigonem Komendy Powiatu NZW ,,Łużyca''-,,Łuków''. Po śmierci ostatniego Komendanta Powiatu KP NZW ,,Łuków'' chor. Hieronima Rogińskiego ,,Roga'' dowództwo nad oddziałem objął Marian Borys ,,Czarny''.

W dniu 7 listopada 1953 r. oddział dowodzony przez ,,Czarnego'', w składzie: Władysław Sadłowski ,,Topór'', Stanisław Grajek ,,Mazur'', Romuald Korwek ,,Orzech'' , Aleksander Góralczyk ,,Topór'' i Szczepan Sawicki ,,Wicher'', koło wsi Rogienice, pow. Kolno, usiłował opanowac autobus PKS relacji Kolno-Łomża. Chciano zarekwirować przewożone pieniądze państwowe w sumie 80 tys. złotych. Wobec zaciekłej obrony jadących w charakterze pasażerów funkcjonariuszy PUBP i MO partyzanci ostrzelali autobus. W wyniku walki zabici zostali funkcjonariusz PUBP, milicjant z posterunku MO w Piątnicy i cztery osoby cywilne.

(Od lewej: Stanisław Grajek ,,Mazur'' , Władysław Sadłowski ,,Twardy'')

Po akcji oddział podzielił się na dwa patrole i zapadł na ,,melinach''. Jej nastepstwem było uruchomienie natychmiastowych i zakrojonych na szeroką skalę działań sił bezpieczeństwa. Efektem ich była akcja likwidacyjna we wsi Dudy Puszcańskie, gm. Łyse, pow. Kolno. W kolonii tej wsi schronił się trzyosobowy patrol, w składzie: Władysław Sadłowski ,,Twardy'', ,,Stanisław Grajek ,,Mazur'' i Aleksander Góralczyk ,,Topór''. W dniu 11 listopada 1953 r. 3 pluton 2 kompanii 14 Samodzielnego Baonu KBW dowodzony przez ppor. Łosia przeprowadził przeszukiwanie melin w kolonii Dudy Puszczańskie. Według materiałów UBP partyzanci ,,Czarnego'' mieli przebywać w zabudowaniach Franciszka i Franciszki Dąbrowskich. Były one połozone na otwartym terenie, ale od południa i północy , w odległości ok. 300 metrów, rozciagały się masywy leśne. Partyzanci mieli dogodne warunki do obserwowania przedpola. Mimo trudności o godzinie 13.40 żołnierzom KBW udało się okrążyć ,,podejrzane'' zabudowanie. Dowódca plutonu wraz z grupą szturmową ruszył w stronę zabudowań, ale w pewnej odległości od nich zauważył biegnących trzech partyzantów. Rozwinął grupę szturmową w tyralierę i posuwał się w ich kierunku, otwierając jednoceśnie ogień. Partyzanci próbowali wycofać się w kierunku południowo-wschodnim, kierując się na las, nie wiedząc, że tam znajdowała się już linia okrążenia. Gdy jeden z partyzantów został zabity, pozostała dwójka kontynułowała ucieczkę i udało się im przedrzeć przez linię okrążenia. Żołnierze rozpoczęłi pogoń, podczas której zastrzelono drugiego partyzanta. Ostatni z osaconych został trafiony przez strzelca wyborowego z grupy szturmowej. Ponadto w wyniku akcji aresztowano czterech współpracowników oddziału. Przy zabitych partyzantach znaleziono automaty: bergman, PPSz, dwa pistolety parabellum, pistolet TT, pistolet nagan, 2 granaty, amunicję, notatki ,,Czarnego'' i ulotki antypaństwowe.

(Zdjęcia pośmiertne: od lwej - Stanisław Grajek ,,Mazur'' , Władysław Sadłowski ,,Twardy'', Aleksander Góralczyk ,,Topór'', polegli 11 XI 1953 r.)

 

 

(Opracowano na podstawie Sławomir Poleszak ''Podziemie antykomunistyczne w łomżyńskiem i grajewskiem 1944-1957'')


< Powrót do strony głównej >


 

a