Henryk WIELICZKO ps. "Lufa" (1922-1949), nazwisko konspiracyjne Henryk Myszkowski, ppor. czasu wojny, żołnierz 5 i 6 Brygady Wileńskiej AK.

Urodził się 18 sierpnia 1922 roku w Wilnie, syn Bolesława i Jadwigi z domu Grabowskiej. Od czerwca 1943 roku żołnierz AK w Obwodzie Postawskim, od września 1943 roku żołnierz oddziału kpt. Wincentego Mroczkowskiewgo "Zapory", stanowiącego pozostałość rozbitego przez partyzantkę sowiecką oddziału por. Antoniego Burzyńskiego "Kmicica", następnie w 1 i 2 plutonie dowodzonym przez Mieczysława Kitkiewicza "Kitka" w 1 kompanii szturmowej 5 Brygady Wileńskiej AK. Uczestnik bitwy z Niemcami 31 stycznia 1944 pod Worzianami oraz bitwy z partyzantką sowiecką 2 lutego 1944 roku pod Radziuszami. Po rozwiązaniu 5 Brygady 23 lipca 1944 pod Porzeczem na Grodzieńszczyźnie znalazł się w grupie ppor. "Kitka" przedzierającej się do Puszczy Augustowskiej. Po rozbrojeniu przez sowietów został skierowany do 6 zapasowego baonu II Armii LWP w Dojlidach Górnych k. Białegostoku, skąd w październiku 1944 roku zdezerterował, dołączając do razem z por. Lechem Beynarem "Nowiną" i kpr Zdzisławem Badochą "Żelazny" do oddziału mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" znajdującego się w obwodzie Bielsk Podlaski. Od kwietnia 1945 roku początkowo dowódca drużyny, a następnie dowódca 4 szwadronu w odtwarzanej na Białostocczyźnie 5 Brygadzie Wileńskiej.

(od lewej: ppor. Henryk Wieliczko ''Lufa'', por. Marian Pluciński ''Mścisław'', mjr Zygmunt Szendzielarz ''Łupaszko'' , plut. Jerzy Lejkowski ''Szpagat'', ppor. Zdzisław Badocha ''Żelazny", Podlasie, Białostockie 1945)

Po jej rozwiązaniu 7 września 1945 roku do grudnia 1945 był bez przydziału, następnie należał do patrolu dywersyjnego brygady odtwarzanej na Pomorzu Gdańskim. Od stycznia 1946 roku dowódca zespołu dywersyjnego Brygady, m.in. organizator i wykonawca akcji ekspropriacyjnej na wagon pocztowy pod Białogardem 11 stycznia 1946 roku w wyniku której skonfiskowano ponad 100 tys. zł. W marcu 1946 roku organizator przerzutu żołnierzy Brygady z Białostocczyzny na Pomorze. Dowódca pierwszego patrolu leśnego brygady w Borach Tucholskich. Od połowy kwietnia 1946 roku zastępca dowódcy oddziału kadrowego w odtwarzanej na Pomorzu Brygadzie, od początku maja 1946 r dowódca 4 kadrowego szwadronu Brygady. Razem z kilkunastoma partyzantami od maja 1946 do marca 1947 operował na rozległym obszarze Borów Tucholskich, Warmii i Mazur oraz Białostocczyzny, rozbroił kilkanaście posterunków MO, stoczył wiele udanych potyczek z grupami operacyjnymi UB, KBW i MO, zlikwidował kilkunastu agentów i pracowników UB. Od 10 sierpnia 1946 roku ochraniał "Łupaszkę" w trakcie jego powrotu na Białostocczyznę,. Po nieudanej próbie skontaktowania się z dwoma pozostałymi szwadronami, operującymi cały czas w Borach Tucholskich, w listopadzie 1946 roku dołączył do działającej na Podlasiu 6 Brygady Wileńskiej. Po demobilizacji 4 szwadronu pozostawał bez przydziału w 3 i 2 szwadronie. Urlopowany okresowo z powodu śmiertelnej choroby ojca w czerwcu 1948 roku. Aresztowany podczas drogi powrotnej do oddziału na stacji kolejowej Siedlce 23 czerwca 1948, w wyniku denuncjacji agenta UB Henryka Karpińskiego "Węgorza". Został postrzelony w trakcie próby ucieczki. Skazany przez WSR w Lublinie w trybie doraźnym 24 lutego 1949 roku na karę śmierci, rozstrzelany 14 marca 1949 na zamku w Lublinie.

O życiu Henryka Wieliczko ''Lufy'' nie da się mówić w oderwaniu od losów 5. i 6. Brygady Wileńskiej AK i mjr. ''Łupaszki''. Ich dzieje wzajemnie się przeplatały. Poniżej przedstawiamy materiały, które pomogą przybliżyć postać ppor. ''Lufy'' i innych żołnierzy Brygad Wileńskich :

  • ''Łupaszko'' - mazurskie tropy - czytaj...
  • mjr ''Łupaszko'' i 5. Wileńska Brygada AK - czytaj...
  • Zobacz również w dziale ,,Żołnierze Wyklęci'' - materiały do pobrania : ,,Artykuły różne'' . Znajdują się tam pliki w formacie pdf dotyczące mjr. ,,Łupaszki'' i Jego V Wileńskiej Brygady AK - zobacz...


11 listopada 2007 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński podczas uroczystości w Pałacu Prezydenckim w dniu Narodowego Święta Niepodległości wręczył ordery zasłużonym żołnierzom-kombatantom oraz działaczom opozycji niepodległościowej. 

Henryk Wieliczko ps. ''Lufa'' odznaczony został pośmiernie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski


< Powrót do strony głównej >


 

a